تبليغاتX
Industrial Engineer مهندس صنایع
 آشنايي با نظام five s) 5S ) ( قسمت دوم )

3) پاكيزه سازي ( Seiso )


در ديــدگاه
 5Sپاكيــزه سازي عبارت از دور ريختن زوائــد و پاكيزه كــردن اشياء از آلودگيها و مواد خارجـي است. به عبارت ديگر پاكيزه سازي نوعي بازرسي است بازبيني و پاكيزگــي محيط كار براي حذف آلودگــي مورد تاكيد در اين بخش از نظام 5S قرار دارد. برخي از لوازم , تجهييزات و مكانها , لزوماً بايــد بسيار پاكيزه و عاري از هــر نوع آلودگــي نگهداري شوند , بنابـراين لازم است كه آنها را دقيقاً شناسايي نموده و بر اين باور بـود كه پاكيزه سازي تنها تميز كردن محل كار و لوازم موجود در آن نيست , بلكه پاكيزه سازي امكان انجام بازرســي و بازبيني را نيز بايستي فـراهم آورد. نمونه هايي از اجراي اين S را مي توان بصورت زير فهرست نمود:


• آسان سازي و پاكيزه سازي و بازبينـي ( بازرسـي و بازديد مـديريتها از مجموعه تحت پوشش خود ...).
• مسئوليتهاي تمامـي افراد بـراي پاكيزگـي محل كار ( حفظ نظافت و پاكيزگي محيط كار هر يك از پرسنل ...).
• انجام بازبيني و پاكيزه سازي مستمر جهت رفع مشكلات جزئي
• پاكيزه كردن محلهايــي كه از چشم افراد به دور است ( زير ميزها , گوشه هاي اتاق , زير ملزومات اداري و تجهيزات فني ...).
• فعاليتهاي لازم توام با مسابقاتي براي تميز كردن هــر چـه بهتر ( در نظر گرفتن يك معيار در ارزيابــــي نمايندگيها و تعيين واحــد نمونـه در شركت و اختصاص يكــي از پارامترهاي ارزيابي ماهيانه پرسنل به امر پاكيزگي محل
كار...).

 

4) استانداردسازي (
Seiketus )


استانداردسازي عبارت است از كنترل و اصلاح دائمــي , سازماندهــي , نظم , ترتيب و پاكيزگي. تاكيد اصلي در استانداردسازي متوجــه مديريت است كــه با استفاده از چك ليستهاي مناسب و استاندارد كردن مقررات با استفاده از نوآوري و خلاقيت , محيط كار را به نحـوي استاندارد و كنترل نمايد كه همواره همه عوامل با سرعت و دقت لازم مورد استفاده قرار گيرند. نمونه هايي از اجراي اين
S را مي توان بصورت زير فهرست نمود:


• استفاده از علائم و نشانه ها ( در سالن تعميرگاهها , انبار و دفاتر اداري... ).


• علامتگذاري محدوده هاي خطــر و يا مــراقبت خــاص ( در انبار مـــواد شيميايي , تجهيزات با فشار كاركرد با لا ... ).

• علائم نشاندهنده جهت و راهنما ( جهت حـركت خــودروها در تعميرگاه و استفاده از تابلوي راهنماي واحدهاي طبقات در معابر ورودي ساختمانها... ).

• بــرچسبهاي نشاندهنده قطعات اصلــي ( استفاده از برچسبهاي ويـژه شركت از قبيل هولوگرام , باركد و ... ).

• رنگهاي هشدار دهنده.

• علايم مربوط به تجهيزات خاموش كننده (علائم مربوط به زنگ خطر و و.سايل ايمني و راهنماي از سيستم اطفاي حريق ... ).

• تمهيدات پيشگيري از خطا و اشتباه ( آموزش پرسنل در خصوص بروز خطـر , تدوين دستورالعملهاي كاري براي استفاده از ابزار آلات و تجهيزات ويژه .. ).

• برچسب مواد حساس.

• برچسبهاي نشاندهنده ميزان دقت ابـزار ( نصب ميزان دقت تجهيزات و تاريخ اعتبار و كنترل براي آنها ... ).

• استقرار اشياء به نحوي كه بتوان از آنها سريعاً استفاده نمود و آنها را كنترل كرد.

5) انضباط (
Shitsuke )


انضباط عبارت است از آموزش عادات و توانايي هايي جهت انجام يك وظيفه خاص. نكته اصلي در اينجا ايجاد عادات درست به جاي عادات نادرست است. اين كار را بايد از طريق آموزش شيوه هاي درست انجام كار به افراد و تمرين دادن آنان در اين زمينه , آغاز نمود. همچنين اين تمرينها از طريق وضع مقررات و پيروي جدي از آنها تحقق مي پذيرد. به عبارت ديگر انضباط فرآيندي , تكرار و تمرين انجام يك كار است. مثلاً كاملاً ضروري است كه رعايت مقررات ايمني براي افراد به صورت يك عادت درست درآيد و به اين نكته تاكيد شود كه انضباط اصلي جدايي ناپذير از ايمني صنعتي است. نمونه هايي از اجراي اين S را مي توان بصورت زير فهرست نمود:


• تمرين نظم و ترتيب ( آمــوزش , نظارت مستمر , ارزيابــي و پاداش به پرسنل جهت نظم و انضباط ... ).

• تمـرين وقت شناسـي ( آموزش , استفاده بهينه از زمان , بخصوص در بخش تعميرات در سالنها و برقراري جلسات ... ).

• پوشيدن كفش ايمني.

• تمرين اقدامات ضروري ( استفاده از تجهيزات ايمني ... ).

• تــوجـــه بــه زيباييها و رعايت ظواهــــر ( استفاده از لباسهــاي كار منـــاسب در تعميرگاه وشركت ... ).

• نگرش مديريت به فضاهاي عمومـي ( ايجاد فضاهاي سبز و يا امكانات رفاهي در محل كار... )

|+| نوشته شده توسط شهاب احمدی در پنجشنبه 11 بهمن1386 و ساعت 22:12  
 آشنايي با نظام five s) 5S ) ( قسمت اول )

5Sخلاصه عبارات Seiri ( سازماندهي ), Seition ( نظم و ترتيب ), Shitsuke (انضباط), Seiso (پاكيزه سازي) و Seiketus  (استانداردسازي) مي باشد.

 

5S نظامي است كه در ژاپن بصورت نهادينه مورد استفاده قرار گرفته و نتايج بسيار خوبي را براي واحدهاي صنعتي و خدماتي به ارمغان آورده است. نتايجي كه معمولاً با استفاده از اين روش حاصل مي گردد را مي توان به اختصار به پيشگيري از حوادث , كاهش وقفه كاري , كنترل عمليات توليد و افزايش بهره وري در محيط كار عنوان نمود. بطور كلي هدف نهايي 5S پيشگيري از اتلاف است. عليرغم اينكه سيستم  5Sبه ظاهر خيلي ساده و قابل فهم است و انجام آن اصول نيز خيلي ساده به نظر مي آيد ولي عموماً سازمانها و واحدها براي پياده كردن آن در عمل با مشكلات فراوان روبرو هستند.

 

 دليل اين امر را بايد در ظاهر ساده آن جستجو كرد. در واقع تحقق 5S از آنــرو دشوار است كـه مديــران و پرسنل اجرايــي از اهداف و ماموريتهاي آن بصورت صحيح اطلاع كاملـي ندارند. بنابراين اجـراي نظام  5Sو تدارك بستر مناسب براي انجام آن تا زماني كه اصول آن به خوبي شناخته نشده كاري بسيار دشوار است. به همين خاطر به منظور آشنايي مختصر مديران با اين روش هر يك از اين اصول به اختصار معرفي مي گردند.

1) سازماندهي(
Seiri)

سازماندهي در عام ترين مفهوم آن عبارت است از نظم دادن به كليه اجزاي يك سازمان جهت نيل به اهداف. از ديدگاه 5S سازماندهي به معناي تشخيص ضرور از غير ضرور , اتخاذ تصميمات قاطع و اعمال مديريت اولويتها براي رهايي از غير ضروريهاست.

 

 نمونه هايي از اجراي اين S را مي توان بصورت زير فهرست نمود:

• دور ريختن اشيايـي كه به آنها نياز نداريد ( جمع آوري و بايگاني مناسب روزنامه ها و صورتجلسات...).
• رفع عيوب و خـرابيها ( تعمير ملــزومات اداري , تجهيزات فنــي و خودروهاي مـورد استفاده...).
• مبارزه با علل آلودگيها ( استفاده از دستگاههاي تهويه مطبوع , ممنوع كردن كشيدن سيگار در محل كار , حمل و نقل مناسب غذا , استفاده بهداشتي از ذخيره آب... ).
• بازبينـــي پوششها و محفظه ها بــه منظور پيشگيري از علل آلــودگي ( بسته بندي مناسب قطعات در انبار , استفاده از درزگير در پنجره ها و درپوش براي فاضلابها... ).
• تميز كـردن محل كار ( شستشوي مــرتب با مواد ضدعفوني كننده , نظافت در انبار , جمع­آوري ­روغنهاي ­مستعمل...).
• جلوگيري از آلودگيهاي كف سالنها (شستشوي منظم سالن تعميرگاه , مشبك نمودن جايگاههايي كه آلوده كننده هستند مثل تعويض روغني و نقاشي... ).
• حذف آلودگيهاي گــرد و غبار ( استفاده از تهويه مطلوب در انبار و سالن تعميرگاهها , استفاده­ از فيلترهاي صافي هوا... ).
• سازماندهي انبارها ( استفاده از سيستمهاي نوين انبارداري... ).
 

2) نظم و ترتيب ( Seito )

نظم و ترتيب به معني قرار دادن اشياء در مكانهاي مناسب و مرتب به نحوي كه بتوان از آنها به بهترين وجه استفاده كرد. نظم و ترتيب راهي است براي يافتن و بكار بردن اشياي مورد نياز , بدون انجام جستجوهاي بيهوده. هنگامي كه هر چيز با توجه به كاركرد و در نظر گرفتن كيفيت و ايمني كار , در جاي مناسب و مشخص قرار داشته باشد , محل كار همواره منظم و مرتب خواهد بود. بدين منظور بايد همه وسايل مورد نياز را دقيقاً شناسايي كرده و كاركرد هر يك از آنها را نيز مشخص نماييم. نمونه هايي از اجراي اين S را مي توان بصورت زير فهرست نمود:


 

• اشيايـي را كه غالباً استفاده مــي كنيم , در محل كار قرارداده يا با خود حمل كنيم. ( نصب ابزار آلات بر روي بوردهاي مخصوص در تعميرگاهها , تجهيز ميزهاي افــراد به ملزومات اداري... )


• اشيايــي را كه بــه ندرت استفاده مــي كنيم , در جايـي دور از دسترس قرار دهيم. (استفاده از سيستم بايگانــي مناسب بـه طوري كــه سوابق كاري سالهاي گــذشته در جاهاي دورتري قرار گيرد... )


• اشيايي را كه استفاده نمي كنيم دور بريزيم( دور ريختن برگهاي زائد... ).


• استقرار هر چيز در جاي مشخص و مخصوص به خود ( استفاده از فايلها و قــرار دادن ملزومـات اداري در جاي خـــود , استقرار ابـــزار آلات و تجهيزات در جاي مناسب در تعميرگاهها پس از استفاده... ).


• آوردن و بازگــرداندن هــــر چيز در حداقل زمان ( يافتن سوابق از بايگاني , سهولت دسترسي به ابزار در تعميرگاه... ).


• علامت گذاري محدوده ها و محل استقرار اشياء ( نشانه ها و علائم مربوط به تعميرات در سالن تعميرگاهها , مشخص شدن محل استقرار خودروهاي شركت ).


• نظم و ترتيب در تابلــوي اعلانات ( نصب پلاكاردهــاي تبليغاتــي شركت در جاهاي مناسب... ).


• طراحـــي اعلانات به نحوي كه خـــواندن آنها آسان باشد ( استقرار مناسب مانند در معرض ديد بودن , طراحي زيبا و خوانا بودن... ).


• استقرار كاركـــردي مـــواد , قطعات در قفسه ها و نظم بخشي به ابزارها و تجهيزات.
( جـدا نمودن قطعات معيوب از بقيه در انبارها , چيدن قطعاتها در پالتهاي انبار مطابق با اصول انبارداري , استفاده از سيستم fifo 
)

 

اين مطلب ادامه دارد ...

|+| نوشته شده توسط شهاب احمدی در یکشنبه 23 دی1386 و ساعت 3:44